Somalia

Warbixinta Xaaladda
Helitaanka
Adam-
Howlwadeenada bina-aadamnimada ee Soomaaliya ayaa wajahaya caqabado aad uweyn gaaritaanka dadka ubaahan. Sawirka: OCHA

In dadka la gaarsiiyo gargaar ayaa weli adag

Xaalado amni dara ah oo aan la saadalinkarin ee soomaaliya ayaa waxaa abuuraysaa jawi hawlgal adeg ee hay’adaha bina-aadamnimada , taasoo curyaamineysa awoodooda gaarsiinta gargaarka dadka ubahan bina-aadamnimada iyo gargaarka. Sanadkii 2019, OCHA waxaay diiwaangelisay 151 dhacdo oo rabshado wata oo ka dhan ah howlaha gargaarka.

Dhacdooyinka ayaa isku jiro mid dabiic iyo mid weerar toos oo rabasho wato, afduub madax-furasho, dil, weerar gaadmo ah, burburin hanti, jir dil iyo xarumaha samaflka. Dhacdooyinkan rabshadaha wata ayaa sababay dimashada 12 shaqaale, dhaawaca 24 afdduub 21 xiritaanka ama xabsi ku meel gaar ah oo 18 iyo masuuliyiinta laga ceeriyay iyo  xadgudub kale duba.

Sanadkii 2020, in ka badan 10 dhacdo oo rabshado wata oo ka dhan howlaha gargaarka ayaa la diiwaangeliyay bishii Janaayo iyo Febraayo. Sadex meelood meel dalka ayaa ah mid ay adagtahay in la gaarsiiyo shaqaalaha samafalka, oo ay ku jiraan 23 degmo iyo 16 magaalo oo ay ugu yaraan ku nool yihiin 1.3 milyan oo dad ah oo ubahan ineey gargaar halaan. tilmaamayaasha loo adeegsado cabiritaanka helitaanka bina-aadamnimada waxaa ka mid ah dhaqdhaqaaqa wadooyinka ee ururada samafalka, shilaalka amni ee sameeyaan hay’adda samafalka. Deganaanshah iyo caqabado xagga mamulka ah iyo isbaarooyin carqaladeeya dhaqdhaqqa gargaarka, qiimeynta khataraha amniga iyo joogitaanka shaqlaha caalamiga ah.

Hay’adaha samafalka ayaa galay heshiiyo iyo codsiyo badan

Gaaritaanka dad ku nool gooba eey ka taliyaan kooxa hubeysan ayaa ah mid aad u adag iyadoo ay ugu wacaan tahay walaac laga qabo amniga shaqlaha mucaaradka kooxaha kale ee iska horimaadka ah waxaa la soo sheegay in diyaar garowga aan ahay kuwa aan dawliga howlaha mabda bina’aadminimo ee gooba ay ka taliyaan. Sida deeganaada Jubaland, Koonfur Galbeed, Hirshabelle iyo Galmudug. Faragalinta fulinta howlaha samafalka waa caqabadaha labaad ee ugu muhiimsan caqabadaha. Ha’yadaha, ku lug leh lahaansha masuuliyinta qandaraas bixiyaasha iyo faragelinta shaqaalaha qoritaanka.

Sanadka 2020, caqabadaha dhaqdhaqaaqa ururada, shaqaalaha ama alaabada ayaa la soo sheegahay. Saddex arrimood oo kale duwan ayaa looga hadlay NGO-yada samafalka ee Hirshabelle oo dalbaday diiwaan gelinta NGO-iyada iyo mashaariicda ay soo saareen saddec wasaaradood oo kale duwan. Bishii Janaayo 2020, Shilalka rabshadaha wataa ee geysto shaqaalaha samafalka ayaa laga soo sheeay Hirshabelle iyo Jibaland. 17 Febraayo iyo 1 maarso, hoobiyeyaal ayaa ku soo dhacahay dhismayaasha Qaramada Midoowe ee Mogadisho, taasoo hakad gelisay shaqada shaqaalaha Qaramada Midoowe iyo qandaraaaslayaashii mudo saaacado ah.

URL:

La dejiyay: